I roto i te hapori o ēnei rā, kua tata te hononga o te taura ki te oranga o te tangata, ā, kua whai wāhi nui te oranga me te whanaketanga o te tangata ki te whakatairanga. Ina koa he whenua whakawhanake, he tāone nui hoki, nā te nui o te hiahia mō te hiko, nō reira, kāore e taea te wehewehe i te tuku waea me te taura, ā, he hononga nui tēnei mō ngā taputapu hiko.
Me te mea nei i matapaetia e tētahi tohunga o te ao o āpōpō: "ko te rautau rua tekau mā tahi te raina (waea me te taura) o te ao". Mai i tēnei, ka taea e tātou te kite me te whakaatu i te tūranga nui o te waea me te taura i roto i te whanaketanga o te hapori hou. Ko te mea e whai ake nei kia mārama ai ki te whanaketanga me te whakamahinga o te waea me te taura.
Te whanaketanga o te waea me te taura:
Mai i te tau 1836, i hangaia e te ao te raina hiko iti-ngaohiko tuatahi (waea parahi kua takaihia ki te rīpene rapa), me te whanaketanga o te ao tangata, kua whanake te waea me te taura ki te whānuitanga o ngā whakamahinga, te whānuitanga o ngā hua, he kāwai katoa o te akomanga nui o ngā hua. Ka whakamahia te waea me te taura ki te tuku hiko, te tuku mōhiohio me te hurihanga pūngao hikohiko o te akomanga nui o ngā hua hiko. Kāore he rerekētanga tino pakari i waenga i te waea me te taura. Ko te tikanga ka waea tahanga kāore i te whakamahanatia, ahakoa he whakamahanatia, engari he tino māmā te hanganga, he iti te diameter, he maha ngā matua, kāore ngā whakaritenga mahi i te teitei o ngā hua e kiia ana he waea. Ko te taura, i muri i te whakamahana matua, he maha atu i te kotahi te taura matua whakamahanatia me ngā hua hipoki kua tiakina, kāore rānei i te tiakina, he nui ake ngā whakaritenga mahi taura o te kaupapa, pērā i te taura auau reo irirangi, ahakoa he maha ngā wā he kotahi, ehara i te maha-matua, engari he whakaritenga mahi teitei, e kiia ana he taura.
Ngā waea me ngā taura i roto i te oranga pāpori o ngā tono:
I roto i te ao pāpori o ēnei rā, ahakoa kei hea te tangata e noho ana; ahakoa kei hea te whakaputanga, te kawe waka me ngā mahi ōhanga katoa; ahakoa kei te rangi, kei raro i te whenua, kei roto i te wai me ērā atu mea, ko te hiahia katoa ki te tūhura, ki te whakawhanake, ki tētahi atu rānei o ngā rangahau auaha pūtaiao me te hangarau, e kore e taea te wehe i te whakamahinga o te hiko me ngā ngaru hikohiko me te tuku. Ko te whakaputa hiko me ngā ngaru hikohiko, te tono me te tuku, e kore e taea te wehe i te waea me te taura hei hononga me te tuku i ngā wāhanga taketake, i ngā rauemi takai rānei. Nō reira, ko te waea me te taura hei pāpāho tuku o te pūnaha hiko, me te mea ko ngā oko toto o te tinana tangata; ko te waea me te taura hei pūnaha mōhiohio, me te mea ko ngā io o te tinana tangata; i roto i te motuka, ko ngā takai taputapu (ngā koiri) me te waea hikohiko, he wāhanga nui atu i te ngākau tangata.
I te tere o te whanaketanga pāpori me te ōhanga, ka piki haere te whakamahinga me te whakatakotoranga o ngā waea me ngā taura, ka piki haere te hiahia o te tangata ki te whakamahi i ngā hua taura me ngā whakaritenga haumaru. Nā tēnei, ka whakatairangahia te umanga taura ki te whakawhirinaki ki ngā hangarau hou me te teitei, ki te auahatanga, ki te whakapakari i te whanaketanga hua, ki te whakarerekē i te hanganga hua, ki te whai i te huarahi kounga tino tika, me te āta whakatinana i te whakahoutanga o ngā hua, me te hopu i te tere o te whanaketanga, kia tutuki ai te hiahia o te mākete.
Wā tuku: Oketopa-17-2023
